Telefonunuzda hesap makinesi olsa da bazı hesapları zihinden yapabilmek zaman kazandırır: alışverişte toplamı tahmin etmek, para üstünü kontrol etmek ya da sınavda işlemi hızlandırmak gibi. İşte kolayca öğrenebileceğiniz on pratik yöntem.
1. 5 ile çarpma
Sayıyı 10 ile çarpıp ikiye bölün: 68 × 5 = 680 ÷ 2 = 340.
2. 9 ile çarpma
10 ile çarpıp sayının kendisini çıkarın: 47 × 9 = 470 − 47 = 423.
3. 11 ile çarpma
İki basamaklı sayılarda rakamları yazın, ortasına toplamlarını koyun: 36 × 11 → 3, (3+6=9), 6 = 396. Toplam 9’dan büyükse eldeyi soldaki rakama ekleyin: 87 × 11 → 8, 15, 7 → 957.
4. 5 ile biten sayıların karesi
Baştaki rakamı bir fazlasıyla çarpıp sonuna 25 ekleyin: 45² → 4 × 5 = 20 → 2.025. 85² → 8 × 9 = 72 → 7.225.
5. %10, %5 ve %1
%10 için virgülü bir basamak sola kaydırın, %5 bunun yarısıdır, %1 için iki basamak kaydırın. 3.200’ün %15’i = 320 + 160 = 480. Ayrıntılar için yüzde rehberimize bakın.
6. Yüzdeler yer değiştirebilir
A’nın %B’si, B’nin %A’sına eşittir. 50’nin %16’sı zor görünür, ama 16’nın %50’si kolaydır: 8.
7. Yuvarlayıp düzeltme
497 + 368 = 500 + 368 − 3 = 865. Aynı yöntem 99,90 ₺ gibi fiyatlarda da işe yarar: 100 ₺ kabul edip ürün başına 0,10 ₺ çıkarın.
8. Para üstünü ileri sayarak bulma
Hesap 263 ₺, verdiğiniz 500 ₺: 263’ten 270’e 7, 270’ten 300’e 30, 300’den 500’e 200. Para üstü 237 ₺.
9. 100’e yakın iki sayının çarpımı
96 × 93: 100’e uzaklıklar 4 ve 7. Sayılardan birinden diğerinin uzaklığını çıkarın: 96 − 7 = 89. Uzaklıkları çarpın: 4 × 7 = 28. Yan yana yazın: 8.928.
10. 5 ve 25’e bölme
5’e bölmek, 2 ile çarpıp 10’a bölmektir: 460 ÷ 5 = 920 ÷ 10 = 92. 25’e bölmek, 4 ile çarpıp 100’e bölmektir: 775 ÷ 25 = 3.100 ÷ 100 = 31.
Nasıl alışkanlık haline getirilir?
- Her hafta tek bir yöntem seçip günlük hayatta uygulayın.
- Market kasasına gelmeden sepet toplamını tahmin edin.
- Zihinden bulduğunuz sonucu hesap makinesiyle kontrol edin.
Kesin sonuç gerektiğinde
Zihinden hesap tahmin için idealdir. Vergi, not ortalaması veya malzeme hesabı gibi kesin sonuç gereken durumlarda Hesapla Kolay araçlarını kullanabilirsiniz.